السيد الطباطبائي ( مترجم وشارح : محسن دهقانى )
286
فروغ حكمت ( ترجمه وشرح نهاية الحكمه ) ( فارسى )
معلوليت ذاتى آنها منافات دارد . امكان فقرى و وجودى در مقابل غناى ذاتى خداى تبارك و تعالى است كه آيهء شريفه به آن اشاره مىفرمايد : « يا أَيُّهَا النَّاسُ أَنْتُمُ الْفُقَراءُ إِلَى اللَّهِ وَ اللَّهُ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ » . « 1 » جهات سه گانه اختصاص به قضايايى كه محمول آنها وجود است ندارد متن تنبيهٌ آخر الجهات الثلاث المذكورة . . . لكون موضوعها الموجود بما هو موجود . ترجمه يادآورى نكته در ديگرى : جهات سه گانهاى كه ذكر شدند اختصاص ندارند به قضايايى كه محمول آنها وجود است ، بلكه هر يك از آنها حائل مىشوند بين هر محمول فرضى و بين هر موضوع فرضى . البته فلسفه متعرض نمىشود مگر جهاتى را كه بين وجود و عوارض ذاتى وجود ، حائل شوند ؛ چون موضوع فلسفه « موجود بما هو موجود » است . شرح جهات سه گانه به عنوان مواد قضايا اختصاص ندارند به قضايايى كه محمول آنها وجود است مانند انسان موجود است بلكه ميان هر موضوع فرضى با هر محمول فرضى حائل مىشوند به عنوان مثال مىگوييم زيد به امكان قائم است يا اللّه به وجوب عالم است . مطلب ديگر اينكه هيچ قضيهاى تهى از يكى از جهات سه گانه نيست ، لكن آنچه در فلسفه مورد عنايت است آن قضايايى است كه محمول آنها از عوارض ذاتى موجود - كه موضوع فلسفه است - باشد . بديهى است در هر علمى از عوارض ذاتى
--> ( 1 ) . فاطر ، آيه 15